به گزارش آوای هگمتان به نقل از همدان فرهیخته؛ در عصر جهانیشدن و گسترش رسانهها، جوامع اسلامی بیش از هر زمان دیگری با چالشهای فرهنگی و اخلاقی ناشی از نفوذ فرهنگهای بیگانه روبهرو هستند. فرهنگ استعماری که در قالبهایی همچون اسراف، تبذیر، لغو، تجملگرایی، و اشاعه فحشاء خود را نشان میدهد، تهدیدی جدی برای هویت اسلامی، سلامت اجتماعی و نظام اخلاقی جامعه بهشمار میرود. در برابر این تهدیدها، ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش فضائل اخلاقی نه تنها ضرورتی دینی، بلکه یک نیاز راهبردی برای حفظ انسجام اجتماعی و پیشرفت پایدار کشور محسوب میشود.
فرهنگ استعماری بهعنوان ابزاری نرم و خزنده، تلاش میکند تا با تضعیف بنیانهای فکری و اعتقادی جوامع، زمینه سلطه فکری، اقتصادی و سیاسی را فراهم آورد. در این میان، اسراف و تبذیر از جمله پدیدههایی هستند که علاوه بر تضییع منابع مادی، به ایجاد شکاف طبقاتی، حسرت اجتماعی و فاصله گرفتن از قناعت و سادهزیستی که از ارزشهای مهم اسلامی هستند، منجر میشوند. قرآن کریم در آیات متعددی از جمله آیه ۲۶ سوره اسراء، مسلمانان را از اسراف نهی کرده و آن را رفتاری شیطانی معرفی میکند. اسراف و مصرفگرایی افراطی، ذهن افراد را از اهداف متعالی و معنوی منحرف ساخته و آنها را به زندگی سطحی و زودگذر مشغول میسازد.
از سوی دیگر، لغو، تجملپرستی و اشاعه فحشاء، از دیگر جلوههای فرهنگ استعماریاند که با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای و تبلیغاتی، ذهن و دل جوانان را نشانه رفتهاند. سرگرم شدن به امور لغو و بیهوده، انسان را از مسیر رشد فکری و تعالی روحی بازمیدارد. تجملگرایی نیز روحیه سادهزیستی و همدلی اجتماعی را تضعیف کرده و افراد را به ظاهرگرایی و رقابتهای ناسالم سوق میدهد. اشاعه فحشاء و بیبندوباری اخلاقی نیز با هدف از بین بردن حیا، غیرت و ارزشهای خانوادگی، در دستور کار دستگاههای فرهنگی غربی قرار گرفته است.
در مقابل این هجمه فرهنگی، فرهنگ اصیل اسلامی مبتنی بر تعادل، کرامت انسان، معنویت، حیا، عفت، عدالت و قناعت، الگویی نجاتبخش و سازنده برای جامعه ارائه میدهد. اسلام، زندگی سالم و با معنا را در سایه تقوا، عقلانیت و توجه به نیازهای واقعی انسان معرفی میکند. در آموزههای دینی ما، پرهیز از اسراف و دعوت به میانهروی، پرهیز از لغو و پرداختن به امور مفید، و تأکید بر حفظ عفاف، از ارکان اخلاق اجتماعی بهشمار میآید.
ترویج فضائل اخلاقی مانند صداقت، امانتداری، عفت، قناعت، گذشت، وفاداری، صبر، و خدمت به دیگران، مهمترین راه مقابله با تهاجم فرهنگی و اصلاح بنیادین جامعه است. این فضائل، نهتنها بر رشد فردی و معنوی تأثیرگذارند، بلکه نقش تعیینکنندهای در سلامت نهاد خانواده، کاهش آسیبهای اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی دارند. برای تحقق این هدف، نقش آموزش و پرورش، رسانهها، مساجد، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی بسیار کلیدی است.
پیشگیری از نفوذ فرهنگ استعماری و ترویج فرهنگ اسلامی تنها با سخنرانی و موعظه تحقق نمییابد، بلکه نیازمند سیاستگذاریهای دقیق فرهنگی، الگوسازی مناسب، حمایت از سبک زندگی اسلامی و طراحی نظاممند برای تربیت نسل آینده است. لازم است نخبگان، علما، مسئولان فرهنگی و فعالان رسانهای، با درک عمیق از شرایط روز، مسیر مقابله با تهاجم فرهنگی را با رویکردی فعال و تحولخواه دنبال کنند.
در نهایت، مبارزه با مظاهر فرهنگ استعماری و ترویج فرهنگ اصیل اسلامی، نهفقط یک وظیفه دینی و ملی، بلکه ضرورتی استراتژیک برای صیانت از هویت ایرانی-اسلامی، تقویت انسجام اجتماعی و تحقق تمدن نوین اسلامی بهشمار میرود. تنها با بازگشت به ارزشهای اخلاقی و معنوی اسلام و احیای فضائل انسانی، میتوان در برابر موجهای سهمگین فرهنگی ایستادگی کرد و جامعهای سالم، پویا و مستقل ساخت.
